De grens tussen feit en fictie is wazig. Democratische instellingen staan onder druk. En door het vele werk is er amper tijd om daarover na te denken, laat staan om er iets aan te doen. Het lijken hedendaagse zorgen, maar meer dan 50 jaar geleden schreef Hannah Arendt al uitvoerig over het gevaar van deze processen. Vandaag winnen de ideeën van Arendt alleen maar aan belang. Daarom leggen we dat gedachtegoed opnieuw op tafel.

In deze tweede lezingenreeks focussen we op een thema dat zowel ...

Dit boek is een liber amicorum, een vriendenboek. Het boek werd samengesteld ter gelegenheid van het emeritaat van Johan Stuy die hoogleraar was aan de opleiding Wijsbegeerte & Moraalwetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel. Johan Stuy doceerde vakken over ethiek en toegepaste ethiek en bekleedde diverse bestuursfuncties. Hij heeft zich gedurende zijn loopbaan in de eerste plaats als bio-ethicus geprofileerd. Dit verhult echter zijn ruime belangstelling voor en kennis van andere dom...

Het uit twee delen bestaande 'Een studie over de slechtheid van de staat' is een radicaal pleidooi voor (politiek) individualisme. De sociaal-democratische consensus, uitgedragen door ogenschijnlijk uiteenlopende politieke partijen als de PvdA, het CDA én de VVD, wordt fel bekritiseerd op morele en economische gronden.

Betoogd wordt dat de verzorgingsstaat niet gemoderniseerd, maar afgeschaft moet worden; dat democratie geen neutrale procedure is, maar onlosmakelijk verbonden met sociaal-dem...

De socioloog bestudeert hoe wij samenleven. Dat doet hij niet met neutrale blik. Zijn kijken is gevormd door zijn perspectief, de vragen waarmee hij de werkelijkheid tegemoet treedt, de begrippen waarmee hij het samenleven benadert. Met De maatschappij van de sociologie schreef Rudi Laermans een boeiende inleiding in de grondslagen van die sociologische perspectieven.

Aan de hand van het werk van drie grootmeesters van de sociologie - Karl Marx, Émile Durkheim en Max Weber - voert Laermans d...

Hoofdlijnen van de rechtsfilosofie is een absolute klassieker in het denken over moraal, wet en staat. De tekst uit 1821, die door Willem Visser vertaald werd, is opvallend toegankelijk. Hegel schreef dit boek nadrukkelijk voor zijn studenten. Nog steeds is het verplichte literatuur voor studenten rechten en eigenlijk voor iedereen met interesse in de wijsbegeerte. Eerder verscheen bij Uitgeverij Boom van Hegel Fenomenologie van de geest.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) was hooglera...

Hebben de hersenwetenschappen het failliet van de vrije wil nu wel of niet aangetoond? In de lawine aan recent verschenen brein- en hersenboeken blijft die vraag opvallend onbeantwoord. Tijd dus voor een goed leesbaar en gedegen boek over deze cruciale kwestie.

Dat had je gedacht! plaatst vraagtekens bij het idee dat er een wetenschappelijk antwoord is op een filosofische vraag die eeuwenoud is. De hersenwetenschap maakt heel goed duidelijk dat de mens in werkelijkheid anders functioneert dan...

Niet de verwondering maar de verbijstering is het uitgangspunt van de hedendaagse filosoof. De complexe wereld van de laatmoderne mens biedt immers weinig geruststellends waarover filosofen zich sereen kunnen verwonderen. Integendeel, de werkelijkheid is een onoverzichtelijk kluwen van onbeheersbare verschijnselen, ideologieën, beelden, programma’s en netwerken, en wordt gekenmerkt door een veelheid van perspectieven die elkaar vaak tegenspreken.

Ook het denken zelf is gefragmenteerd. Hede...

‘Of wij hoog of laag springen, wij Nederlanders zijn allen burgerlijk,’ zei Johan Huizinga. Volgens deze historicus gold dat ook voor de filosofen in ons land. Zelfs voor Erasmus, die de machthebbers in zijn tijd flink tegen de schenen schopte. Het gold zelfs voor Spinoza, wiens filosofie in ons land eeuwenlang is verketterd. Het kan best dat wij allen burgerlijk zijn, maar dan toch van een bijzondere soort. In dit boek volg ik een aantal filosofen, van de eerste tekenen van eigenzinnig d...

Wij, mensen, zijn raadselachtige dieren. We lopen rechtop, we bedrijven de liefde het hele jaar door en we hebben praat voor tien. Niet dat we altijd zinnige dingen zeggen, want vaak weten we niet wat gezegd en spreken we toch. Dooddoeners heet zoiets. Ogenschijnlijk zijn ze nietszeggend, maar niets is minder waar. Dooddoeners zijn soms ook doordenkers. Jean Paul Van Bendegem en Ignaas Devisch gaan op zoek naar de diepere betekenis van 104 dooddoeners. Van ‘als we maar gezond zijn’ en ‘...

Wat is de weg, die in het taoïsme centraal staat, en waarom is het zo moeilijk er iets zinnigs over te zetten?

In vijftig eenvoudig toegelichte citaten uit de klassieke teksten van het taoïsme maken we kennis met de essentie van deze fascinerende en ondanks alles nog steeds springlevende levensbeschouwing.

Waarom is ‘niet-doen’ de beste manier om iets te doen? Wat is de plaats van de mens in de natuur en de kosmos? Waren de taoïsten de eerste ecologisten? Wat kunnen we leren van het wa...