Er gaat haast geen week voorbij zonder ophef over een spotprent. Dat is niet alleen nu zo. Al zolang de drukkunst bestaat geven tekenaars satirisch commentaar op gebeurtenissen en personen. En al zolang zij dat doen oogsten zij daarmee zowel lof en bewondering als weerzin en zelfs haat.

Historicus Henk Slechte verdiept zich al zijn hele leven in de spotprent. In deze rijk geïllustreerde uitgave leidt hij de lezer aan de hand van zo’n 100 spotprenten door de Nederlandse geschiedenis, van 1...

Cornelis (Kees) Abrahamsz jr. (1802-1879) kwam uit een familie van Amsterdamse kooplieden, scheepsbevrachters en reders. Hij wilde bij de marine, maar het werd de koopvaardij, waar hij ‘het goud in mijn beurs in plaats van op de rok’ kon verdienen. Op zijn zevenentwintigste werd hij kapitein. In totaal maakte Kees vijftig zeereizen. Hij trouwde met Catharina (Kaatje) Douwes Dekker. Zijn 'Herinneringen', geschreven voor zoon Theodorus, zijn openhartig, humoristisch en soms emotioneel, met ...

Het leven van Richard Schoemaker is niet in een paar woorden te vatten: hij stierf in 1942 als verzetsheld, maar was ook KNIL-militair, olympisch sporter, architect en hoogleraar. Dit rijke maar te vroeg beëindigde leven viel samen met de hoogtijdagen van het kolonialisme: Schoemaker was lid van de eerste gemeenteraad van Bandung en was de eerste hoogleraar aan de Technische Hoogeschool in Nederlands-Indië, waar hij lesgaf aan onder anderen de latere president Soekarno. Schoemaker bouwde he...

De komst van de elektriciteit vanaf eind negentiende eeuw bracht een ongeëvenaarde verandering van het dagelijks leven op gang. Terwijl het land van stroom werd voorzien, kwam vanuit vooruitgangsoptimis me en verheerlijking van de techniek een leger van uitvinders op de been dat op zoek ging naar toepassingen. Dit bracht ons bijvoorbeeld de gloeilamp.

Maar er was meer, zeker binnenshuis. Want niet alleen de wijze van verlichting veranderde, ook die van huishoudelijk werk, verwarmin...

Sieraden zijn een onmisbaar onderdeel van de streekdrachten. Ze moeten meestal niet, zoals dat in de algemene mode het geval is, worden gezien als los en verwisselbaar accessoire. Soms worden ze door de drager zelf niet eens als sieraden gezien. Veel streekgebonden sieraden hebben dan ook een functionele oorsprong. Ze dienden bijvoorbeeld als bevestigingsmiddel. Zo is het oorijzer in de 17de eeuw niets anders dan een beugeltje om de muts op het hoofd te houden. Dit functionele hulpmiddel ontw...

De Republiek was tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1780-1784) niet opgewassen tegen de maritieme kracht van Groot-Brittannië. Na de Slag bij Doggersbank zouden alleen de Nederlandse kapers nog in actie komen om schepen te rantsoeneren (het vragen van losgeld) of buit te maken op de vijand. Hoewel de kaperkapiteins zowel in aantal als opgebrachte prijzen ver achterbleven bij eerdere oorlogen kregen ze daardoor wel een heldenstatus toegedicht; iets dat in die mate niet eerder voorgevallen was....

De Walburgiskerk in Zutphen kent een lange en fascinerende

geschiedenis: van middeleeuwse hoofdkerk van Stad en

Graafschap Zutphen, via de Reformatie en de Tachtigjarige

Oorlog naar de moderne tijd met haar restauraties, de Tweede

Wereldoorlog en de lange weg van herstel.

Jos Hartman

beschrijft het roerige verleden van het gebouw, de gebruikers

en het gebruik. Daarna volgt een rondgang door de kerk, langs

schilderingen, beeldhouwwerk, grafzerken, de unieke

kaarsenkroon, doopvont, orgel – a...

'Voddenjood' ervaren wij nu als een aanstootgevend woord. Maar wie doet alsof het nooit heeft bestaan, ontkent een belangrijk deel van de joodse geschiedenis. Voor veel Nederlandse joden was de straathandel, bijvoorbeeld in vodden, lang de enige bron van inkomsten. Ook in joodse bronnen kregen dergelijke kramers en venters lang etiketten opgeplakt als 'brillenjood', 'klerenjood' en 'sinaasappeljood'. De meeste straathandelaars (m/v) hebben nauwelijks sporen nagelaten. Toch weet Ewoud Sanders ...

Kamp Vught was niet alleen het enige SS-concentratiekamp in de door nazi-Duitsland bezette West- Europese gebieden, het was ook een Jodenkamp. Tegenstanders van het regime werden opgesloten en als dwangarbeiders geëxploiteerd in concentratiekampen, terwijl Jodenkampen waren bedoeld om Joden op te vangen voordat ze op transport konden worden gezet naar de vernietigingskampen in het Oosten. Juist omdat Kamp Vught deze uitzonderlijke dubbelfunctie had, biedt het onderzoek naar zijn geschiedenis...

Tegelijk met de 'Institutiones' kwamen in 533 de 'Digesta' tot stand, een bloemlezing van duizenden fragmenten die zijn ontleend aan werken van rechtsgeleerde auteurs uit de klassieke periode van de Romeinse rechtswetenschap.

Uit het oeuvre van juristen als Julianus, Papinianus, Paulus en Ulpianus werd een selectie van tekstfragmenten gemaakt. Een van de criteria daarbij was de actualiteitswaarde voor het contemporaine onderwijs en de rechtspraktijk.

De Romeinse rechtsvinding vond veelal plaa...