De oppervlakte van God, de zijwindgevoeligheid van de optelsom, de invloed van vissenstaarten op de golfslag van de zee: de ’Patafysica is een vrolijke wetenschap.

Het Carnaval van het Zijn behandelt de geschiedenis van het Franse Collège de ’Pataphysique. Maar ook de invloed van de ’Patafysica op Nederlandse kunsten komt aan bod. Rudy Kousbroek noemde de ’Patafysica ‘de ultieme bevrijding van het irrationele denken’, Gerrit Komrij prees de ‘al naar believen zinloze of uiterst ...

Pinguïns worden eind vijftiende eeuw voor het eerst door Europese zeevaarders waargenomen. Aan de onderkant van de planeet, voor de kust van Zuidelijk Afrika, leven ‘vette ganzen’ die niet kunnen vliegen en zich weerloos laten doodknuppelen. Sinds die ontdekking zijn de iconische vogels op alle mogelijke manieren geëxploiteerd. Ze zijn beroofd van hun eieren, uitgekookt om ze tot olie te verwerken en met rode bessengelei geserveerd als kerstdis. Daarna groeide de pinguïn uit tot publie...

In 1944 worden Leentje en Caroline naar Theresienstadt gedeporteerd. De twee jonge vrouwen worden direct goede vriendinnen, vooral omdat ze allebei hoogzwanger zijn. Caroline baart een meisje, Elizabeth, en een paar weken later schenkt Leentje het leven aan Ellis. Wonder boven wonder overleven zowel de twee jonge moeders als hun kwetsbare baby's de hel van het kamp. Na de oorlog verliezen Leentje en Caroline elkaar uit het oog als ze, diep teleurgesteld in de Nederlandse overheid en in e...

September 2003. In een grot op Flores, Indonesië, komt een fossiele oermens bloot te liggen van amper een meter hoog. Rondom haar liggen skeletten van ratten zo groot als honden, olifanten zo klein als pony’s en reuzenooievaars van 1 meter 80. Wat zegt deze spiegelwereld over wie wij zijn en waar we vandaan komen? Wij, de mens neemt de lezer mee op een filosofische wereldreis – van de Maasvallei tot op de vulkaanhellingen van Indonesië. De inzet is hoog. Want als wij de overtreffende tr...

Dankzij Richard Fiebig, zetbaas van Albert Speer, werkte het Nederlandse bedrijfsleven op grote schaal mee aan de Duitse oorlogsinspanningen. Portret van een machtige Duitser in bezet gebied.

De Duitse zakenman Richard Fiebig, die aan het begin van de bezettingstijd in Den Haag werd gestationeerd, werd in 1942 zetbaas van bewapeningsminister Albert Speer. De energieke Fiebig groeide uit tot de machtigste man in Nederland op het gebied van de industriële productie. Historicus en jurist Joggli...

De naam Heidegger is besmet. Aan zijn omvangrijke oeuvre van meer dan honderd werken kleeft de smet van collaboratie met het nazisme. In dit Elementaire Deeltje laat Dirk De Schutter zien hoe de filosofische blik van Martin Heidegger, ondanks die smet, relevant is voor de moderne westerse cultuur. In Heideggers filosofie krijgen vele aspecten van het mens-zijn een nieuwe betekenis: de dood, het geweten, stemmingen als angst of verveling of gelatenheid, de tijd, de waarheid, rationaliteit, het...

Hoogtekoorts is een cultuurgeschiedenis van de bergsport. Macfarlane laat zien door welke ideeën mensen bergen zijn gaan beschouwen als symbolen van verhevenheid en zuiverheid, anders dan de gevaarlijke en angstaanjagende oorden vol goden en geesten waar ze drie eeuwen eerder nog voor werden gehouden. Ook laat hij zien dat het beeld dat sommige klimmers van bergen hebben een obsessie kan worden die hen de dood in jaagt.

Macfarlanes eersteling is, net als zijn andere werk, een boek over de r...

‘Weer een dag zonder brief,’ verzucht Kafka in een brief aan Milena Pollak van 7 augustus 1920 – waarmee hij maar duidelijk wilde maken dat er in ieder geval elke dag één brief van haar hoorde te komen. En dat hij er haar minstens één moest schrijven. Liefst meer.Franz Kafka werd in 1883 in Praag geboren en groeide op in de Duitstalige Joodse gemeenschap in die stad. Hij overleed in Kierling, in 1924. Hij schreef veel en graag, aan vrienden (Max Brod), geliefden (Felice, Milena), fa...

Dag in, dag uit komen de grote politieke vraagstukken via allerlei media tot ons, maar zelden hebben we het idee dat politici daar snel en concreet op sturen. Het lijkt wel alsof echte keuzes nauwelijks worden gemaakt of zelfs worden vermeden. Het Binnenhof zakt weg in een poel van onvermogen. Dat heeft niet alleen te maken met de hoofdrolspelers, maar vooral met het systeem waarin zij functioneren, dat koste wat het kost in stand wordt gehouden. Ariejan Korteweg was voor de Volkskrant n...

Ooit was de Verenigde Staten het onomstreden gidsland voor een vrije en democratische wereld, de steunpilaar van een globale liberale economie en de internationale rechtsorde, een trouwe bondgenoot. Maar onder het tweede presidentschap van Donald Trump lijkt het land fundamenteel van karakter te veranderen. Binnenlands staan alle instellingen onder druk of worden zelfs afgebroken, buitenlands worden vrienden geschoffeerd en ideologische vijanden omarmd.

Zonder inzicht in de Amerikaanse geschi...