De apostel Paulus staat sinds de eeuwwisseling in het middelpunt van de filosofische belangstelling. Denkers als Taubes, Badiou, Agamben en Žižek - en eerder al Heidegger - vinden in Paulus' brieven grondwoorden voor een nieuwe manier van denken over de wereld, de tijd en de geschiedenis, maar ook over de levenskunst, het recht en de politiek. Zij laten tevens zien hoe Paulus' brieven niet alleen aan de basis staan van ervaringen die kenmerkend zijn voor onze cultuur, zoals het nihilisme en...

In de Daendelslezing van 2022 tackelt Dorothee Sturkenboom de moderne boreale ideologie door de voorgeschiedenis daarvan te onderzoeken. Inzoomend op de late achttiende eeuw, legt ze haar vinger op de zwakke plekken van het noordelijke superioriteitsdenken.

De late achttiende eeuw was een periode waarin Nederlandse intellectuelen zich – net als nu – grote zorgen maakten over de staat van het land en zich afvroegen wat er nog resteerde van de eigen nationale identiteit. En net als nu zocht...

Het gedachtegoed van de Italiaanse denker en communist Antonio Gramsci is – volgens een ironische speling van het lot – bon ton geworden in het rechtse politieke discours in Vlaanderen en Europa. Om macht te verwerven moet je de ideologische ideeënstrijd winnen. Wie instemming verwerft met een manier van kijken, verwerft hegemonie. Gramsci lezen keert terug naar de bron en plaatst de oorsprong en de evolutie van het hegemoniebegrip van de politicus en filosoof in historische context.

Hoe...

Cultuurfilosofie is een vakgebied waarvoor de belangstelling de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Met dit boek, Erfenissen van de Verlichting, biedt René Boomkens een unieke inleiding in de belangrijke vraagstukken in de cultuurfilosofie. Op een toegankelijke wijze en met veel voorbeelden introduceert hij tal van denkers die hebben bijgedragen aan de rijkgeschakeerde geschiedenis van dit vakgebied.

Erfenissen van de Verlichting analyseert cultuur in de context van grote thema’s, zoals d...

Filosofische temperamenten

Van Plato tot Foucault

Peter Sloterdijk

In dit fraaie miniatuur schrijft Peter Sloterdijk zijn eigen filosofiegeschiedenis in korte, briljante tableaus. Een zeer toegankelijk boekje voor alle liefhebbers van het werk van Peter Sloterdijk en voor degenen die dat (nog) niet zijn.

Van Plato tot Foucault brengt Sloterdijk het leven van negentien denkers en de inhoud van hun werken op onverwachte en soms humoristische wijze met elkaar in verband. Daarbij presenteert hij deze...

Max Weber (1864-1920) behoort tot de grondleggers van de sociale wetenschappen. Zijn werk bezit een blijvende betekenis voor de sociologie, politicologie, antropologie en, breder, voor alle disciplines die zich met het fenomeen 'cultuur' inlaten. Deze ruime invloed toont meteen het veelomvattende karakter van Webers oeuvre, dat dwars op de moderne trend van wetenschappelijke specialisatie staat.

Sociologen Rudi Laermans en Dick Houtman bieden in dit boek een toegankelijke introductie op het l...

Het rancuneuze gif gaat over een typisch kenmerk van de mens. Rancune, ook wel ressentiment of wrok genoemd, is een uiting van onvrede die zich kenbaar maakt door slachtoffergevoel, boosheid en beschuldigingen. De oorzaak van deze boosheid zoekt men in een ander. Deze treft het verwijt, heeft het gedaan en wordt dus als schuldig gezien. Daders laten zich altijd wel vinden, verdachtmaking is erg vindingrijk. Het boek gaat in op de actualiteit van dit verschijnsel. Aan de hand van een groot aan...

Friedrich Nietzsche is een van de invloedrijkste denkers in de Europese geschiedenis en een van de radicaalste critici van de Europese cultuur. Zijn leven is niet te scheiden van zijn denken: hij onderzocht de ziekte van zijn tijd in zichzelf, en probeerde zich daarvan te bevrijden. Daarom wordt in dit boek zijn denken verkend aan de hand van zijn biografie. de ontwikkeling van klassiek filoloog tot filosofisch cultuurcriticus, van de vrije geest en zijn 'wandelboeken' op weg naar het filosof...

Het traktaat 'Engel van de vrede' was bedoeld als een bijdrage tot het realiseren van de Vrede van Breda (1667), die een eind moest maken aan de tweede Nederlands-Engelse oorlog. Volgens dit vredestraktaat komt van een duurzame vrede niets terecht als landen voorrang geven aan nationalistisch eigenbelang. Vervolgens worden noodzakelijke voorwaarden besproken die een duurzame vrede mogelijk maken.

Jan Amos Comenius (1592-1670) was een uit Tsjechië afkomstige oorlogsvluchteling die in Amsterda...