Interview Even tussen mij en mij     -     Bestellen     -     Meer van Elke Wiss

Hoe is het idee voor het boek ontstaan? 
Ik wist al heel lang, eigenlijk al tijdens het schrijven van Socrates op sneakers, dat ik ooit een boek wilde maken over de denkgereedschappen die nu in dit boek staan. Toen al overwoog ik om ze daarin op te nemen, maar dan zou het boek simpelweg veel te dik zijn geworden. 

Lange tijd dacht ik: ik maak ooit een boek over denkgereedschappen, en de toepassing daarvan moeten mensen zelf maar uitzoeken. Maar na het verschijnen van Socrates op sneakers kreeg ik steeds vaker dezelfde vraag: “Maar hoe bevraag ik mezelf dan?” Mensen wisten nu beter hoe ze anderen vragen konden stellen, maar liepen vast bij hun eigen zelfreflectie. 

Toen viel het kwartje. Het onderwerp van dit boek moest zelfonderzoek zijn. En juist die universele denkgereedschappen bleken daar heel goed voor inzetbaar. 

Voor wie zou deze titel van toegevoegde waarde zijn en waarom? 
Ik denk dat dit boek geschikt is voor iedereen die de moed heeft en zich wil committeren aan het onderzoeken van zijn of haar eigen denken. Ik hoor dat het gelezen wordt door leerkrachten die zicht willen krijgen op hun eigen denkpatronen, door mensen die werken bij ministeries, in het onderwijs, door creatieve professionals. Het is eigenlijk heel breed. 

Het onderzoeken van je eigen denken is voor bijna iedereen relevant — misschien zelfs noodzakelijk. Wat ik daarnaast specifiek terughoor, is dat dit boek voor mensen die met mensen werken — coaches, therapeuten, leerkrachten — een mooie verdieping is op Socrates op sneakers. Het geeft nog meer handvatten om niet alleen zelf te denken, maar ook samen met anderen het denken te onderzoeken. 

Welke kennis- of inspiratiebronnen hebben u het meest beïnvloed tijdens het schrijven? 
Ik ben opgeleid door de filosoof Oscar Brenifier, en in zijn opleidingen en cursussen werkt hij in grote lijnen met de denkgereedschappen die ook in dit boek terugkomen. Ik heb daar mijn eigen vertaling van gemaakt en sommige onderdelen toegevoegd of verder opgesplitst, maar dat is zeker mijn belangrijkste inspiratiebron. 

Daarnaast zijn algemene werken over praktische filosofie belangrijk geweest. Het werk van Daniel Kahneman zit op verschillende plekken verweven in het boek. Er staat een gedicht in van Wisława Szymborska. En verder haal ik inspiratie uit van alles: artikelen, films, gedichten — en vooral ook uit het leven zelf. 

Hoe belangrijk is het om in de huidige samenleving te reflecteren en kritisch te zijn over je eigen denken? 
Dat is superbelangrijk. Ik denk dat we dat veel te weinig doen. Dat het nauwelijks aan bod komt op scholen vind ik pijnlijk en een gemiste kans. 

We leven in een wereld die vol zit met informatie, met fake news, met AI — waarin het steeds lastiger wordt om te onderscheiden wat echt is en wat niet. Juist daarom wordt het vermogen om kritisch te denken steeds belangrijker. Niet alleen over de wereld om je heen en jouw plek daarin, maar ook over je eigen denken. 

Wat hoopt u dat de lezer meekrijgt na het lezen van uw boek? 
Naast praktische handvatten — waarvan ik hoop dat mensen denken: jeetje, wat is dit toepasbaar, wat word ik hier wijzer van — hoop ik vooral dat lezers meenemen dat denken op zichzelf ook een waardevolle en leuke activiteit kan zijn. 

Even gaan zitten en echt goed nadenken over je eigen denken is iets wat we weinig doen, maar het kan net zo leuk zijn als een boek lezen, schilderen of dansen. Het puzzelen met je eigen puinhoop, zoals ik dat noem, kan verrassend plezierig zijn. 

Wat was de grootste uitdaging tijdens het schrijfproces? 
Structuur. Het boek bevat veel: denkgereedschappen, mentale gewoontes, een filosofische houding, en daarnaast ook praktische tips en trucs. De grootste uitdaging was om daar een samenhangende, goed leesbare structuur in aan te brengen. 

Wat zijn uw volgende doelen of plannen als auteur? Heeft u een specifiek idee of onderwerp voor een volgend boek? 
Het eerstvolgende concrete boek waar ik aan werk is heel leuk: een kinderboek met tekeningen van Fiep Westendorp. Het boek heet Filosofiep, en ik heb er ontzettend veel zin in om daar iets moois van te maken. 

Daarnaast wil ik ook weer meer fictie gaan schrijven. Ik ben van oorsprong theatermaker en schreef vroeger veel stukken, scènes en verhalen. Daar wil ik graag naar terug. Ik loop al heel lang rond met een idee voor een roman, en het zou geweldig zijn als ik die de komende jaren daadwerkelijk kan gaan schrijven.