René van Kralingen

René van Kralingen is onderwijskundig adviseur, trainer en schrijver die zich richt op de ontwikkeling van onderwijsprofessionals. Hij werkt bij Onderwijsadviesbureau Van Kralingen en is actief als opleider voor diverse doelgroepen, waaronder onderwijsassistenten, docenten, teamleiders en onderwijsteams.
Van Kralingen is co‑auteur van het Handboek voor leraren, een uitgebreid en praktisch naslagwerk dat (toekomstige) leraren ondersteunt met didactische en pedagogische handvatten, kennis van het onderwijssysteem en reflectie op hun rol in de klas.
Hij houdt zich onder andere bezig met thema’s als toetsing, timemanagement, effectieve instructies en leidinggeven binnen onderwijscontexten, en is daarnaast betrokken bij lerarenopleidingen in het hbo.

Wat was voor u de belangrijkste reden om een nieuwe druk van dit boek uit te brengen?
Om een actueel Handboek voor Leraren uit te kunnen geven volgen wij wat er gebeurt in het onderwijs. Wij willen studenten, dus beginnende leraren meenemen in het onderwijs van nu. Er wordt nu anders gekeken naar bijvoorbeeld toetsing, zorg of beter ondersteuning, inclusief onderwijs gekeken dan tien jaar geleden. Overigens veranderen termen, situaties en cijfers gewoon.
Welke veranderingen in het onderwijs zorgden ervoor dat er behoefte was aan een nieuwe druk?
Recente onderzoeken en publicaties geven aanleiding bepaalde teksten te herschrijven. Daarnaast blijven we letten op de leesbaarheid van het boek. Verder hebben we samenhang in het boek verbeterd door bepaalde hoofdstukken te verschuiven.
Zijn er veranderingen geweest in het curriculum van de lerarenopleidingen of het onderwijsbeleid die invloed hadden op deze druk?
De flexibilisering in het hbo en de varianten van lerarenopleidingen zorgen voor veranderingen. En de inzet van boeken. En ander ding is dat generieke kennisbasis waartoe elke lerarenopleiding zich moet verhouden meespeelt in deze herziening.
Hoe heeft uw eigen ervaring in het basisonderwijs of het lerarenonderwijs uw schrijven beïnvloed?
Als auteurs hebben we zelf lesgegeven en geven we les. We spreken dagelijks mensen die voor de klas staan. We spreken niet alleen leraren maar ook onderwijsassistenten, instructeurs en praktijkonderzoekers. De praktijk is in ons boek voelbaar. Alle casussen en praktijkvoorbeelden zijn van eigen hand.
Hoe blijft u op de hoogte van nieuwe onderwijsmethoden en ontwikkelingen binnen uw vakgebied?
Studenten die nu iets inleveren gebruiken AI. Als lerarenopleider gebruik ik deze ‘meedenker’ ook. Leer mij en studenten goede prompts schrijven. En AI vooral ondersteunend inzetten. Dat wij naar andere toets vormen moeten is voor mij evident. Participatietoetsen, waarmee actieve deelname van studenten ook beoordeeld wordt, is iets wat speelt in het hoger onderwijs.
Hoe blijft u zelf leren over pedagogiek, didactiek en de praktijk van het onderwijs?
Ik mag momenteel beginnende vso-docenten intern opleiden. In deze opleiding ligt het accent op andere thema’s dan het regulier havo- of vwo-onderwijs. Want een ‘les’ is snel verstoord. Toch gaan we voor de planmatige voorbereidingen. Wat geef ik deze vso-docenten daarover dan mee uit de didactiek koffer? En welke basis laat ik ontstaan, waarop zij kunnen terugvallen?
Is er een nieuwe balans ontstaan in deze nieuwe druk tussen diepgang en toegankelijkheid?
Interessante vraag, want dit boek mag niet te dik worden. Toch wil je bepaalde thema’s goed uitleggen. Met een beperkt aantal woorden proberen we toch diepgang aan te brengen door verwijzingen en achterliggende bronnen te vermelden.
Hoe ziet u de rol van docenten bij het gebruik van uw boek in het onderwijs?
Het Handboek voor Leraren wordt ingezet in alle studiejaren. Dat maakt dit boek zo bruikbaar voor studenten. Het gaat over leren, leerlingen, klassen, groepen, scholen, buurten, landen. Maar ook over psychologie, sociologie, neurobiologie. Over conflicten, pesten, escalaties, uitsluiting. Maar ook over bewezen methoden, vormen, aanpakken.
Wat is het grootste verschil ten opzichte van de voorgaande editie?
De wetenschappelijke onderbouwing aan het einde van elk hoofdstuk is prominent aanwezig. Met links naar studies, filmpjes en websites. Nieuwe onderwerpen, zoals passend onderwijs komen aan de orde. Wij benaderen dit onderwerp van verschillende perspectieven. Maar ook praktische onderwerpen, zoals schurende-gesprekken-voeren, komen nu aan bod. Daarnaast kregen kengetallen en feitelijke gegevens een update. En zijn er bij toetsing meer voorbeelden over formatief handelen vermeld.
Hoe zorgt u ervoor dat deze druk toekomstbestendig blijft in een snel veranderend vakgebied?
Berichten over onderwijs lezen, collega’s met een stevige mening volgen, actuele publicaties doorspitten, ons tegenlatenspreken, studenten die al lesgeven serieus nemen.
Wat is de grootste uitdaging tijdens het maken van een nieuwe druk?
De dikte van het boek, de leesbaarheid van het boek, de actualiteit van het boek, de breedte in thema’s van het boek, de inzetbaarheid van het boek……

Handboek voor leraren / druk 4
Handboek voor leraren biedt de essentiële basis voor (aankomende) docenten in het voortgezet en beroepsonderwijs. Met aandacht voor didactiek, groepsdynamica, het onderwijssysteem en professionele ontwikkeling helpt het je om bewust en effectief te handelen in de klas.
Actueel en praktisch, met thema’s als formatief handelen, inclusief onderwijs en diversiteit — een complete gids voor wie wil groeien als leraar.
Meer van René van Kralingen
Meer interviews lezen?
Klik hier