Interview     -     Bestellen     -     Meer van Marjolein Mantelaers

Hoe is het idee voor het boek ontstaan? 
In 2014 was ik werkzaam als (ortho)pedagoog en besloot ik me te laten omscholen tot leraar. Na grondig onderzoek om te bepalen welke studie het beste bij mij paste en welke richting ik op wilde gaan, schreef ik me in voor een deeltijd studie tot docent Nederlands. Tegelijkertijd ging ik aan de slag als docent Nederlands op een middelbare school. Ik werkte, onbevoegd, drie dagen in de week als docent, volgde mijn studie en had een gezin met (op dat moment) drie kinderen.  

In die periode kwam er van alles op mij af. Ik liep in allerlei valkuilen en tegen verschillende muren op. Ik maakte fouten, maar ook binnen de opleiding en de school waar ik werkte werden fouten gemaakt. Ik kreeg te weinig begeleiding, had geen idee wat mijn rechten en plichten waren en merkte dat ik in de praktijk veel meer leerde dan in de theorie (mijn studie dus). Hierdoor liepen theorie en praktijk scheef en kwam mijn studie op de achtergrond. Tot het moment dat ik te horen kreeg dat ik zou moeten vertrekken als ik mijn bevoegdheid niet zou halen. In die tijd was ik al begonnen met mijn (toen nog) blog docentenleven.nl, waar ik mijn ervaringen, successen en twijfels deelde. Regelmatig kreeg ik vragen van mensen die ook het onderwijs in zouden willen. Ze wilden weten welke mogelijkheden er waren, welke route zij het beste konden bewandelen en vertelden mij hun positieve en negatieve ervaringen. Om te voorkomen dat ik iedere keer dezelfde tips en ideeën deelde, schreef ik alles op. Inmiddels had ik de master onderwijswetenschappen ook afgerond en kon ik al mijn bevindingen ook theoretisch onderbouwen. Dit geheel werd mijn manuscript en uiteindelijk mijn boek.  

Waarin onderscheidt dit boek zich van andere boeken in deze categorie? 
Het boek is geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaringen en onderbouwd vanuit de theorie. Dit maakt dat de verhalen, tips, inzichten en ideeën vaak als heel herkenbaar worden ervaren. Ik weet hoe het is als je kind ziek thuis zit en jij toch die opdracht moet inleveren en die lessen moet voorbereiden. Ik weet hoe het is als je na jaren van werken ineens weer gaat studeren. En daarnaast kan ik alle tips die ik geef ook nog eens onderbouwen vanuit de literatuur, omdat ik mij tijdens mijn masterstudie richtte op zij-instromers en een leven lang leren. Juist de afwisseling van theoretische basis en zeer praktische, direct toepasbare tips en ideeën wordt vaak genoemd als onderscheidend. 
Een tweede punt is dat ik met mijn boek wil voorkomen dat zij-instromers zichzelf in een passieve en afwachtende houding plaatsen. Dat is iets wat vaak makkelijk gebeurt, omdat het onderwijs en de overstap ernaar heel erg overweldigend kan zijn. Het is mijn doel om zij-instromers en startende leraren te laten zien dat zij zelf ook heel veel touwtjes in handen kunnen nemen. Dat ze zelf keuzes kunnen en mogen maken. Ik laat dan ook graag zien welke keuzes ze hebben en hoe ze de juiste, bij hun situatie passende keuze maken. 

Zou deze titel van toegevoegde waarde zijn voor studenten die een studie volgen binnen dit beroepsgebied? 
Ja, dat denk ik 100% zeker. Het boek is géén studieboek. Maar het boek is wel een leidraad voor iedereen die het onderwijs ingaat of in wil. Het bestaat uit drie delen, waarbij deel één zich voornamelijk richt op de oriëntatiefase: wat wil je, wat kan je, wat kan niet en hoe ga je dit bereiken? Deel twee richt zich voornamelijk op de periode waarin de studie gevolgd wordt, al dan niet met een baan en eventuele zorgplichten ernaast. Het derde deel richt zich juist op de eerste jaren na de studie. Het geeft een beeld van hoe je je als starter staande kan houden. Van timemanagement tot praktische tips om je lessen voor te bereiden en te vullen met werkvormen. Het boek is dus niet een studieboek op zichzelf, maar kan heel mooi dienen als leidraad en vraagbaak in aanloop naar en gedurende de studie en eerste jaren in het onderwijs. 

Welke kennis of inspiratiebronnen hebben u het meest beïnvloed tijdens het schrijven? 
Mijn persoonlijke ervaringen als zij-instromer in het onderwijs, ervaringen van alle startende leraren en zij-instromers die ik begeleid en/of getraind heb en de literaire basis die ik heb opgedaan tijdens het schrijven van mijn materscriptie tijdens de master Onderwijswetenschappen. Tijdens deze master verdiepte ik me namelijk het efficiënter kunnen switchen van taken van zij-instromers in het onderwijs. 

Wat hoopt u dat de lezer meekrijgt na het lezen van uw boek? 
Ik hoop dat degene die mijn boek leest en nog moet starten met de opleiding, een eerlijk en duidelijk beeld heeft gekregen van werken in het onderwijs en het traject dat daaraan vooraf gaat. Te vaak wordt een te mooi beeld van het beroep geschetst, waardoor het in de praktijk vaak tegenvalt en mensen uitvallen. Door een eerlijk beeld te creëren hoop ik dat mensen weten waar ze aan beginnen en zich minder snel uit het veld laten slaan. Tegelijkertijd hoop ik dat mensen die eenmaal met de studie of het werk zijn begonnen mijn boek erbij kunnen pakken als ze even vastlopen of niet meer zo goed weten wat de volgende logische stap is. Juist de verdeling in drie delen zorgt ervoor dat de starter gedurende het volledige proces van oriëntatie, (om)scholing en start van de carrière tips en ideeën uit mijn boek kan halen. 

Wat was de grootste uitdaging tijdens het schrijfproces? 
Schrijven en vertellen vind ik niet lastig, wat ik wel lastig vind is om niet onnodig uit te wijden, af te dwalen en te herhalen. Deze drie dingen kunnen een tekst soms onnodig moeilijk leesbaar maken. Ik ben dan ook blij dat het schrijven van een boek uiteindelijk een proces is dat je samen met een redacteur doet, die je erop wijst dat te veel bijzinnen gebruikt of onnodige herhalingen gebruikt. Als je je eigen tekst herhaaldelijk leest, dan zie je dit namelijk niet meer. 

Heeft u al meerdere titels geschreven? Of bent u van plan om in de toekomst een gelijksoortige titel te schrijven met de mogelijke veranderingen in het vakgebied? 
Ja, Opeens weet je het kwam uit in 2021 en in 2025 verscheen mijn boek Instroom zonder uitstroom bij Boom hoger onderwijs. Eind 2026 verwacht ik mijn derde boek uit te brengen. Ook dit derde boek komt uit bij Boom hoger onderwijs. Een idee voor een vierde boek ligt ook al op de plank!